Posts

Ерөнхийлөгчийн засаглал Монголд хамгийн тохиромжтой

Image
Доктор Л.Мөнх-Эрдэнэ Жижиг, дунд үйлдвэрлэл  эрхлэгчдэд зориулсан сангаас олон зуун  саяар нь, тэрбумаар нь  манай эрх мэдэлтнүүд өөрсдийнхөө хамааралтай компани, аж ахуйн нэр дээр авчихсан байна гээд цаагуур чинь бөөн  яриа. 60 тэрбумыг зөвхөн нийслэлийн тойргуудад босгож төрийн албыг урьдчилж зарах хуйвалдаан зохиож байжээ л гэнэ, тендэр өөртөө авсан л гэнэ, найз хамсаатнууддаа авч өгсөн л гэнэ, лицензийн наймаа гаарлаа л гэнэ,  Их Хурлын эрхэм гишүүд маань тус бүр 8 тэрбум төгрөг захиран зарцуулах эрхтэй боллоо л гэнэ,  төсөв зохиохдоо өөрсдийнхөө тойрогт ахиу мөнгө батлуулах гэж бөөн хэрүүл маргаан болсон л гэнэ. Энэ мэтээр нуршаад байвал хэл ам таталсан үй олон үйл явдал болж бидний уур уцаарыг барах  бөгөөд ийм байдлаар бидний Монголчууд 30-аад жилийг ардаа үджээ. Тэд маань дураараа тонгочсоор, бид нь нервээ барсаар. Нэг хэрэг илрээд л баахан шуугиан болж давалгаалдаг. Амтай болгон мэддэг хараалаа харамгүй цацна. Тэгж тэгж жаахан тайвшраад ...

Гай болсон гавъяат

Image
Ц.Сарантуяа Ерөнхийлөгчийн засаглалыг нэвтрүүлнэ гэдэг нь бүгдийг тэгээс эхлэхтэй утга нэг гэж Ц.Сарантуяа гэдэг хүн хэлжээ. Энэ хүн бол МУИС-ын багш, хууль зүйн доктор, профессор, гавъяат хуульч юм байна. Мөн Үндсэн Хуулийн Цэцийн гишүүн байжээ. Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдоржоос  гавъяат цолоо авч байсан аж. Энэ хүний ярилцлагыг itoim.mn сайт дээр тавьжээ.  Энд дарж   уншаарай. Ярилцлагын эхэнд тэрээр Үндсэн Хуулийн үнэт зүйлийн тухай ярьжээ. Асуудлын сэдэв маань ямар засаглалын хэлбэрийг сонгох тухай юм шүү гэдгийг эхлээд санацгаая! Бидний сонгосон нийгэм ардчилсан нийгэм. Өөрөөр хэлбэл, чөлөөт зах зээл, хүний эрх, эрх чөлөө, шударга ёс. Засаглалын хэлбэр өөрчлөгдөх нь  бидний дээрх сонголт өөрчлөгдөнө гэсэн үг биш. Тэгэхээр Үндсэн Хуульд суулгасан дээрх үнэт зүйлс бүгд хэвээр хадгалагдаж үлдэнэ гэдгийг эхлээд ойлгох хэрэгтэй. Ерөнхийлөгчийн засаглалтай болчихвол нэг хүний дарангуйлал бий болж (хаант засаг лугаа адил) , дээрх ардчилалын үнэт зүйлс үгүй бо...

Салаа замын алинаар нь явах вэ?

Image
Үндсэн Хуульд өөрчлөлт оруулах тухай жил дамнан яригдаж байгаа энэ үед хүн бүр л өөр өөрийн сувгаар санаа бодлоо илэрхийлж байна. Ерөнхийдөө иргэд маань эхлээд ямар засаглалын хэлбэрийг сонгох вэ гэдгээ шийдэх хэрэгтэй гэж бодож байна. Тэгсэнийхээ дараа тухайн сонгосон хэлбэртээ тохируулж Үндсэн Хуулиндаа засвар оруулах нь зөв болов уу. Зарчмаа эхлээд шийдэцгээе. Өөрөөр хэлбэл, "Парламентын" засаглал гэгчээ  хэвээр үлдээгээд,  нэмэлт хасалтаа  хийгээд явах уу, эсвэл Ерөнхийлөгчийн засаглалыг сонгоод эрс өөрчлөлт  хийх үү гэдгээ шийдмээр байна. Бидний сонгосон одоогийн  Парламентын засаглал Монголд 26 дахь жилдээ хэрэгжиж байна. Үр дүн нь ямар байгааг хүн бүр л мэдэж байгаа. Сайн гэхээсээ муу нь илүү давамгайлсан гэхэд болно.  Муулах гэж муулж байгаа юм биш, байгаа байдал нь илт байна. Монголын баялгийг цөөхөн гэр бүл ашиглаж  байгаа учраас баялгийн хэт тэгш бус хувиарлалт бий болжээ. Энэ нь бүх банкны хадгаламжийн 80% -ийг хүн амын 3%  л э...

АНУ диваажин биш шүү

Image
АНУ -ыг диваажин гэж үздэг, тийм ойлголттой хүмүүст анхааруулга болгож товч  сэрэмжлүүлэг өгөхөөр  шийдлээ. Учир нь сая Чикого хотод өнгөрсөн 7 хоногийн сүүлийн 3 өдөр (Баасан, Бямба, Ням, Даваа) дараалсан аллага болж нийтдээ 72 хүн буудуулсанаас 13 хүн нас барсан хэрэг гарлаа. Халдлага нэг цэгт, нэг цагт болсонгүй, харин уг хотын өөр өөр дүүрэгт, өөр өдөр, цагт болжээ. Зүгээр л таарсан хүмүүсээ буудаж зугаацсан бололтой. Учир нь хохирогчид нь гадуур явж байсан янз бүрийн насны, хүйсийн хүмүүс байжээ. Мафи буюу гэмт бүлэглэлүүд хоорондоо дайтаад байсан юм байхгүй гэж ойлгохоор байна. Ийм учраас энгийн иргэдээр буудлагын бай хийж зугаацсан алуурчид байсан гэж хэлж болно. Баригдсан хүн одоогоор байхгүй гэнэ. Буу эзэмших явдал бол Америкийн үндэсний уламжлал гэж сайрхдаг хүмүүс ийм хэрэг гарсаны дараа ч байр сууриа өөрчлөхгүй нь ойлгомжтой. Энэ байтугай хэрэг гарсан ч , тухайлбал, сургууль руу нэвтэрч ороод сургуулийн сурагчдыг олноор нь хядсаны дараа ч буундаа үнэнч үлдд...

Тэнэг зөвлөхүүд Монгол төрийг нүдний булай болгожээ

Image
Чингис хаан хамтлагийн гишүүн Вольфганг Хайхел Герман улсын Чингис хаан хэмээх хамтлаг Монголд ирж концерт тоглох юм гэнэ. Саяхан энэ хамтлагийн гишүүн Вольфганг Хайхел Монголд ирсэн байна. Манайхан хөл алдаж. Ерөнхийлөгч маань Найрамдал медалиар шагнах зарлиг гаргаж, Ерөнхий сайд маань биечлен хүлээн авч уулзаад бэлэг гардуулжээ. Арай л УИХ-ын индэр дээрээс үг хэлүүлсэнгүй. Энэ хамтлагийн дуунд дуртай, сонсох, бүжиглэх дуртай Монголчуудаа буруутгахгүй ээ. Дуунуудынх нь ая, хэмнэл нь үнэхээр дажгүй хийгдсэн учраас дисконы хит болж чадсан нь үнэн.  Мэдээж герман хэл гадарладаг хүмүүс Чингис хаан гэдэг дууны үг нь зөөлнөөр хэлэхэд жаахан хэтрүүлэгтэй, хатуухан хэлбэл бага зэрэг доромжилсон гэх юм уу, тавласан гэх юм уу, аястай гэдгийг мэдэж байгаа. Харин герман хэл мэддэггүй хүмүүс бол юугаа мэдэх вэ дээ. Хөгжимд дуртай хүмүүс яахав даа, аялгууны сайханд уяраад л, үгийн утгыг нь чухалд үзэлгүй танц гишгэж байдаг. Харин төр засгийн хэмжээнд хүлээж авч уулзаад, шагнал өгөөд б...

Түрүү булчирхайг эмчлэх нь

Image
Түрүү булчирхай (шараар будсан). Дундуур нь шээсний сүв явна Нэг найзын маань аав нь түрүү булчирхайн хавдартай болоод хамгийн хүнд шатандаа орсон гэж байна. Хавдар нь нурууны яс руу нь үсэрхийлжээ. Шээс нь зарим үед хаагдаж, ер нь бол хүндрэлтэй болсон юм гэнэ. Гуурс ч тавиулж үзсэн юм байх. Монголын эмч нар хоногийн тоо  бага үлдсэн гэсэн юм байх. Аргаа барсан ар гэрийнхэн нь сайн гэсэн болгоныг олж хэрэглэж байна. Гэвч өнөөдрийн байдлаар ямар нэгэн хавдрыг толгойны өвчин шиг амархан эдгээчихдэг эм дэлхийд байхгүй байгаа. Тийм шидэт эмийг гаргаж авах гээд орон орны эрдэмтэд ажиллаж байгаа нь ойлгомжтой. Харамсалтай нь бүтсэн юм алга. Израйль-Канадын нэг компани хавдрын эсийг үхүүлдэг үйлчилгээтэй тарилга туршиж байгаа гэсэн. Туршилтын шатанд үзүүлэлт нь сайн байгаа гэж дуулдана. Нийтийн хэрэгцээнд зах зээл дээр гартал бас хэдэн жил туршигдах бололтой. Ихэнх төрлийн хавдрыг эдгээх чадвартай л гэнэ. Хавдрыг анагаах эм бий болтол хэдэн жил ч болох юм, бүү мэд. Монголчууд дэн...

Баабарын дотор орж үзэх юмсан

Image
Б.Батбаяр (Баабар) Нийтлэлч  Баабар Монголын эдийн засгийн Чуулга 2018 -д оролцож үг хэлжээ. "Эх оронч үг" гэдэг гарчигтайгаар өөрийнхөө сайт дээр тавьсаныг ЭНД ДАРЖ  уншина уу. Баабарыг эх оронч гэдэгт эргэлзэх юм алга. Гэхдээ заримдаа санаатай, санаандгүй нь мэдэгдэхгүй "тэрс" юм ярих нь бий.  Ардчилсан хөдөлгөөн үүсэхэд биечлэн оролцож, хувь нэмрээ оруулсаныг хэн ч үгүйсгэж чадахгүй бөгөөд Монголын түүхэнд нэр нь бичигдсэн хүний нэг. Нийтлэлч маань Монголчууд тэнэг учраас ажил хийлгэдэггүй, цуурхагчид ба гүтгэгчид эх орноо хорлож байна гээд  Оюутолгой төслийг болон түүнийг хэрэгжүүлэх шийдвэр гаргасан хүмүүсийг өмгөөлсөн санаа хэлжээ. Тэнэг байх, боловсрол гэгээрэл муутай байх хоёр маш том ялгаатай л даа. Монголчууд өнөөдөр боловсрол мэдлэг (улс төр ба эдийн засгийн г.м.) муутай гэдэг нь үнэн. Төрийн бүтэц, тогтолцоо, засаглалын хэлбэр гэх мэт сэдвээр шалгалт авбал бүгд л унах байх. Ямар сайндаа л Засгийн газрын хийх ажлыг Ерөнхий сайдаас биш Ерөнхийлөг...